Search
یکشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۸
  • :
  • :

روستای تاریخی و گردشگری زعفرانیه و کاروانسرایی با عطر زعفران در سبزوار

روستای زعفرانیه1

روستای زعفرانیه از توابع بخش مرکزی شهرستان سبزوار، با مختصات جغرافیایی۵۸ درجه و ۵ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و۱۰ دقیقه عرض شمالی، در ۳۵ کیلومتری شرق سبزوار و در حاشیه جاده اصلی سبزوار- نیشابور قرار گرفته است. این روستا از سطح دریا ۱۰۲۰متر ارتفاع دارد و آب و هوای آن در تابستان‌ها نسبتاً گرم و در زمستان‌ها سرد و خشک است.
روستای زعفرانیه در میان دشت استقرار یافته و اطراف آن را کوه‌های بلندی فرا گرفته‌ است. کوه چشمه سوخته با ارتفاع ۱۷۰۱ متر، کوه اولر با ارتفاع ۱۶۲۰ متر و کوه رودکی با ارتفاع ۱۹۱۸ متر، ارتفاعات مهم اطراف این روستا هستند. دره اِولَر در ۹ کیلومتری شمال شرقی و تنگه سیاه در ۸ کیلومتری جنوب روستا قرار دارند.
رودخانه دائمی کال شور در ۳ کیلومتری جنوب روستا جریان دارد.
قدمت روستای زعفرانیه، حداقل به بیش از ۵ قرن پیش مربوط است. آب‌انبار، کاروانسرای شاه عباسی، یخدان و قلعه قدیمی روستا، ضمن نشان‌دادن قدمت کهن، بر رونق این روستا، در گذشته‌های دور دلالت دارند.

قلعه ی تاریخی سبزوار

مشاهده آسمان از سقف قلعه تاریخی سبزوار

تماشای تکه ای از آسمان از حفره ای در سقف قلعه قدیمی روستا 

این روستا، از قدیم در مسیر ارتباطی شهرهای سبزوار- نیشابور- مشهد قرار داشته و کاروانسرای شاه عباسی آن معروف است. قدمت این کاروانسرا به دورۀ صفویه مربوط است.در برخی منابع قدیمی نام روستا را به مرغوبیت زعفران آن نسبت داده‌اند.

روستای زعفرانیه

یخدان قدیمی سبزوار

یخدان قدیمی روستا

مردم روستای زعفرانیه به زبان فارسی و با گویش خراسانی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.
براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵، روستای زعفرانیه ۳۱۴ نفر جمعیت داشته است که در سال ۱۳۸۵، به تعداد ۴۲۰ نفر افزایش یافته است.
درآمد بیشتر مردم روستای زعفرانیه از فعالیت‌های زراعی و دامداری تأمین می‌شود. گروهی نیز، در کارهای خدماتی و صنایع دستی اشتغال دارند. مهم‌ترین محصولات زراعی روستا شامل گندم، جو، پنبه، زیره، هندوانه و زعفران است که به دو شیوه آبی و دیم کشت می‌شوند. گوشت و فرآورده‌های لبنی مانند شیر، ماست، پنیر و کره از محصولات دامی روستا هستند.
زنان روستای زعفرانیه ضمن همکاری در فعالیت‌های زراعی و دامداری به تولید صنایع دستی مانند قالی‌بافی و فرت‌بافی نیز می‌پردازند. فرت، نوعی قالیچه کوچک در ابعاد ۲×۱ متر است.
روستای زعفرانیه در دشت استقرار یافته و بافت مسکونی متراکمی دارد. کوچه‌های این روستا، پیچ در پیچ و نامنظم است.
سقف خانه‌های روستا عموماً، مسطح و دیوارهای آن با گل اندود شده‌اند. بافت مسکونی روستا، با محیط طبیعی پیرامون آن تناسب و هماهنگی جالب توجهی دارد. کالبد ‌خانه‌های روستاییان تحت تاثیر شرایط اقلیمی، نوع فعالیت و معیشت خانوارها شکل گرفته‌اند.
مصالح به کار رفته در ساخت بناهای قدیمی گل، سنگ، خشت و چوب است. خانه‌های جدید با مصالح سیمان، گچ، تیرآهن و مانند این‌ها ساخته می‌شوند.
روستای زعفرانیه، به دلیل موقعیت طبیعی مناسب، چشم اندازهای ارتفاعات، باغ‌ها، مزارع سرسبز و سواحل رودخانه، بویژه در فصول بهار و تابستان و پاییز، از زیبایی و طراوت سرشار است و قابلیت‌های گردشگری ارزشمندی دارد.
این روستا، در دشت استقرار یافته است و گرداگرد آن را کوه‌های مرتفع با پوشش گیاهان مرتعی، فرا گرفته‌اند. انواع گل‌ها و گیاهان دارویی مانند شاه تره، گل ختمی، پرسیاوشان، گل گاوزبان و خاکشیر در دامنه این ارتفاعات یافت می‌شوند. ارتفاعات پیرامون روستا با طراوت و زیبایی خاص مورد توجه کوهنوردان و دوستداران طبیعت می‌باشند.
رودخانه دائمی کال شور، در ۳ کیلومتری جنوب روستا جریان دارد و آب اراضی زراعی روستا را تأمین می‌کند. حواشی این رودخانه محل مناسبی برای گذران اوقات فراغت گردشگران محسوب می‌شود.
باغ‌های زیبا و سرسبز روستای زعفرانیه، از دیگر جاذبه‌‌های طبیعی روستا است که چشم‌ انداز زیبایی در فصول مختلف سال دارند.
برخی از آثار تاریخی این روستا عبارتند از:
کاروانسرای زعفرانیه، که از آثار دوره صفوی است و در دوره قاجار بازسازی شده است. در بنای آن از آجر، ملاط و ساروج استفاده شده است.

3 کاروانسرای سبزوار

2 کاروانسرای سبزوار

کاروانسرای سبزوار

کاروانسرای قدیمی زعفرانیه 

در ساختن کاروانسرای زعفرانیه‌ی نیشابور که هنوز ویرانه‌های آن میان نیشابور و بیهق (سبزوار)‌ برپاست، یاد می‌کنند که بازرگانی چینی برای آن‌که رونق بازار چین را به رخ بازرگانان ایرانی کشد، یک کاروان زعفران به ایران فرستاد و به کاروانسالار فرمود که زعفران را به کسی بفروشد که یک‌جا بتواند آن را بخرد؛ و بازرگان که از راه شمال شهرهای ایران را پیموده بود و خریدار نیافته بود و به هرکجا که می رسید خودنمایی نموده و می گفت که در ایران کسی توان خرید زعفران های ما را نداشت ! ‌هنگام بازگشت، در نیشابور به جایی رسید که بازرگانی کاروانسرایی می‌ساخت.
از وی چگونگی را پرسیدند و او داستان را باز گفت. بازرگان نیشابوری را غیرت به جوش آمد و زعفران را یکجا از او بخرید و بفرمود تا در زیر پی ساختمان کاروانسرا ریزند! به کاروانسالار گفت به چین بازگرد و بگو که کاروان زعفران شما را در ایران در گل پی کاروانسرا ریختند … نام این کاروانسرا زعفرانیه گردید و سده‌ها از آن بوی خوش زعفران می‌آمد.
آب انبار زعفرانیه، که در داخل روستا قرار دارد و از آثار دوره قاجاری است.

اشتراک گذاری مطلب
Share on Facebook
Facebook
Email this to someone
email
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin



دیدگاهتان را بنویسید