Search
سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷
  • :
  • :

گردشگری بر شانه تمدن ها

اعتبار این گفته که: «ابریشم» در چین، شش قرن پیش تر از ایران شناخته شده بود. احتمالاً به اندازه اعتبار داستان حضور «مانی» در نگارخانه ی چین و ماجرای نقاشی حوض آب برای آزمون هنرآموزان در زمان واقعه است.
الف- اما «راه ابریشم» درایت است و پدیده ای ملموس در تاریخ ملل مرتبط. راهی به طول بیش از هشت هزار کیلومتر، رشته ای برای پیوند پنج تمدن بزرگ تاریخ باستان- چین، هند، ایران، مصر و روم- و انتشار باورها، آئین ها، دانش و فرهنگ مردمان در اقصای جهان.
ب- بنا به نوشته ها، رومیان نخستین بار ابریشم را در اواخر قرن دوم پیش از میلاد در تعاملات(پیکارها و مراودات) با ایرانیان شناختند تجارت شرقی- غربی این کالای لطیف گران بها پس از آن بوده است. ایران، میانی ترین و به همان تعبیر تاریخی- پل ارتباطی شرق و غرب- و مهم ترین و حساس ترین بخش زنجیره ی این تجارت پر سود و گسترده را تشکیل می داد.

راه ابریشم 1
برای قریب به ۱۸سده، راه ابریشم در رشته ی اقتصاد بازرگانی جهانیان، نقش مؤثر داشته است. با ظهور صنعت ماشین، و شتاب فناورهای نوین از قرن ۱۹ به بعد، این پدیده تاریخی، کمرنگ و بتدریج به طاق نسیان گذاشته شد.
ج- اکنون دو دهه است که دو سازمان فرهنگی و اقتصادی زیر مجموعه ی سازمان ملل(یونسکو و سازمان جهانی جهانگردی) با رویکرد فرهنگی و اقتصادی، احیای راه تاریخی ابریشم را با توجه به اثرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن در معادلات و تعاملات جهانی، نقش آن در گفتگوی فرهنگ ها و تمدن ها، بسترسازی صلح پایدار و ثبات و همزیستی مسالمت آمیز ملت ها، شکوفایی اقتصادی به ویژه از طریق توسعه صنعت پاک (سپید) گردشگری و رونق اقتصادی جوامع محلی و ملی در کشورهای مسیر و سطح بین المللی، نشر دانش و هنر و فرهنگ، سنن، آداب و آیین ها از طریق دیدارهای چهره به چهره، عرضه ی صنایع دستی، کالاهای فرهنگی و هنری در فرایند گردشگری، و… در دستور کار دارد.

راه ابریشم 2

نشست های متعددی برگزار، و توافقنامه ها و تفاهم نامه های چندی نیز در این خصوص بین سازمان جهانی جهانگردی و کشورها، امضاء شده است. یک کارگروه تخصصی نیز در این خصوص تشکیل و فعال است که جلسه ی آتی آن، اوایل سال آینده در ایران برگزار خواهد شد.
د- برخی کشورها از جمله چین، علاوه بر نگرش فرهنگی- اقتصادی به راه ابریشم، نگرش ژئوپولیتیک نیز به این پدیده دارند. چین با ابتکار طرح: «کمربند اقتصادی راه ابریشم» و «جاده دریایی ابریشم»، اقدامات گسترده ای را برای سرمایه گذاری در کشورهای مسیر آغاز کرده است. از نظر مسوولان چین، راه ابریشم علاوه بر شکوفایی اقتصادی و «تقویت همکاری های سودمند دو جانبه با آسیا و جهان» و «تأمین سود دو جانبه و پیشرفت برد- برد»، در تنظیم روابط قدرت جهانی مهم است و از این طریق با: «گشایش درهای جهان به روی چین»، پایگاه و جایگاه قدرت سیاسی و اقتصادی اش را در بخش استراتژیک جهانی- عرصه ای مشتمل بر ۶۰ درصد جمعیت و۳۰ درصد اقتصاد جهان و مرتبط با شصت کشور- تحکیم خواهد کرد.

راه ابریشم 3
چین در قالب طرح کمربند اقتصادی راه ابریشم و جاده ابریشم دریایی، با امضای یادداشت تفاهم با پاکستان، متعهد به حدود پنجاه میلیارد دلار سرمایه گذاری در توسعه زیرساخت های ریلی، زمینی، هوایی، بنادر و گسترش ارتباطات آن کشور شده است. همچنین در نشست کشورهای اپک در ۲۰۱۴ اعلام کرد مبلغ ۴۰ میلیارد دلار بودجه برای صندوق جاده ابریشم اختصاص داده است.

راه ابریشم 4
ﻫ- در ایران، احیای راه ابریشم، از ابعاد گوناگون اهمیت دارد.
به حیث بین المللی، در بازیابی جایگاه تاریخی هویت ایرانی- اسلامی ارزشمند است. ایران، کشور هزاره های تمدن، برای گردشگران جهان جذاب و دیدنی است. به لحاظ پیوستگی فرهنگی، بخش اعظم کشورهای مسیر راه ابریشم، گستره جغرافیای فرهنگی ایران است.
فرهنگ و زبان فارسی از شمال شرقی چین تا مصر، امروز هم علاقمندان خاص خود را داراست. هنوز هم فارسی زبانان و دوست داران زبان فارسی، پنج کتاب را می خوانند. هنوز هم شکوه و عظمت تاریخی ایران، در دورترین نقاط گستره کشورهای مسیر هشت هزار کیلومتری راه ابریشم، در اذهان و اندیشه های مردمان بر جاست.
به لحاظ حوزه سیاسی و روابط بین الملل، تردد گردشگران از این مسیر و بازسازی نقش پل ارتباطی شرق و غرب، موقعیت و اثرگذاری ایران را در معادلات جهانی برجسته تر و پر رنگ تر خواهد کرد. بعلاوه با امکان شناخت بهتر و بیش تر ایران برای جهانگردان، واقعیت گفتمان و فرهنگ ایرانی تبیین و پیام صلح و دوستی و مهر ایرانیان، روشنتر تنین انداز خواهد شد.
از حیث اقتصادی، همانگونه که سازمان جهانی جهانگردی برآورد می کند در توسعه صنعت گردشگری بسیار مهم و کارکرد افزاینده خواهد داشت. و سهم کشورهای مسیر را از درآمد گردشگری در سطح چشمگیری خواهد افزود.
در بعد محلی و ملی، شهرهایی که با توجه به مسیرهای تاریخی راه ابریشم، در این طرح مرتبط اند: مشهد، یزد ، سمنان، اصفهان، شیراز، تهران(ری)، قزوین، زنجان، تبریز، ارومیه، کرمانشاه و… و همچنین شهرهای حاشیه خلیج فارس در بحث راه دریایی، در واقع، معرف و نماد فرهنگی ایرانی هستند.
بعلاوه با راه اندازی مراکزی در مسیر و در محل جاذبه های فرهنگی و یا با احیای شانیت مراکز علمی و فرهنگی گذشته برخی شهرهای این مسیر، می توان به دکترین «گفتگوی فرهنگ ها و تمدن ها»، عینیت بخشید.
توسعه صنعت گردشگری، افزایش درآمد ملی، اشتغال زایی در سطح کلان و رونق کسب و کار در بعد محلی و شکوفایی زندگی مردمان شهرها و آبادی های مسیر، احیا و بازسازی بناها و آثار فرهنگی تاریخی، توسعه زیرساخت ها، احداث و ایجاد تأسیسات مورد نیاز، علاوه بر بعد اقتصادی، به تغییر اساسی چهره مناطق کمک کرده و نقاط مسیر را از بن بست و فراموشی خارج می کند. همچنین با تردد گردشگران، پیوند و تعامل این مناطق با دنیای بزرگتر فراهم می شود.

راه ابریشم 5
و- سند توسعه گردشگری راه ابریشم در دست تدوین است. بدون شک این مسیر از ابعاد مختلف فرهنگی، تاریخی، اجتماعی و اقتصادی، جاذب گردشگران زیادی خواهد بود.
سرمایه گذاری مناسب با مشارکت بخش خصوصی و نیز جذب سرمایه گذاری خارجی، تأمین زیرساخت ها متناسب با استانداردهای جهانی در موقعیت جاذبه های گردشگری، تسهیل بستر حقوقی تردد گردشگران خارجی در مبادی ورودی و خروجی، سرمایه گذاری در خصوص تربیت نیروی متخصص مرتبط اعم: از راهنمایان گردشگری، دست اندرکاران، جوامع محلی، صنوف مختلف خدمات گردشگری، حتی مجامع علمی و تخصصی و… برای تبیین صحیح گذشته و کارکرد جاده ابریشم و حقیقت فرهنگی اجتماعی ایران دیروز و امروز، در تحقق اهداف صنعت گردشگری منطبق با سند چشم انداز ۱۴۰۴و سیاست های برنامه ششم توسعه، بسیار کارساز و مهم است.
این همه منوط به این است که طرح توسعه گردشگری راه ابریشم در همه ابعاد مورد نظر، طی برنامه ششم اجرایی و به ثمر برسد. باید همپای کشورهای پیشتاز در این طرح، و با اقدام به موقع و لازم، از فرصت پیش آمده در این برهه تاریخی بهره مناسب برد. باید همچنان بر شانه تمدن ها ایستاد.
منبع: سیری در ایران/عصراقتصاد

اشتراک گذاری مطلب
Share on FacebookEmail this to someoneShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn



پاسخ دهید