Search
یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷
  • :
  • :

سفرنامه ابن بطوطه(قسمت دوم)

قسمت اول 

بخش دوم
در مقدمه سفرنامه‎ی ابن بطوطه داستان دلباختگی سلطان ابوسعید بهادر خان به بغداد خاتون دختر امیرچوپان و پناهنده شدن تیمورتاش به مصر و پناهنده شدن متقابل سه تن از مخالفان سرسخت مصر به ایران و معامله سیاسی که بین دو دربار صورت گرفت و پناهندگان را وجه‎المصالحه قرار دادند و کوششی که از سوی سلطان محمد اولجایتو برای رسمیت دادن به مذهب تشیع در ایران به عمل آمد و واکنش عصیان‎آمیز آن در شهرهای بزرگ مانند اصفهان و شیراز و رویدادهایی از این قبیل را – شاید با رنگ و بویی کمتر و بیانی گاهی پوشیده‎تر و گاهی گزافه‎آمیز تر – در منابع دیگر نیز می‎توان یافت لیکن وضع اردوی سلطان ابوسعید و چگونگی نقل و انتقال آن به یک شهر متحرک شبیه بود و تشریفات و ترتیبات حرکت، یا توصیف مدرسه شوشتر و طرز اداره آن، و مجلس وعظ در مسجد جامع آن شهر و اینکه حاضران مجلس سئوالهایی را که به نظرشان می‎رسید روی کاغذ می‎نوشتند و واعظ آن کاغذها را جمع می‎کرد و در پایان سخنرانی یکایک می‎خواند و پاسخ می‎گفت، یا مراسم عزاداری در میان لرها، یا رفتار کلویان اصفهان و مهمان‎نوازیهای آنان و رقابت میان اصفهانیان و شیرازیان و اینکه شاه شیخ ابواسحق سلطان شیراز به مردم آن شهر اعتماد نداشت و اصفهانیان را بر شیراز مسلط کرده بود، و یا گردهمایی های زنان شیراز در مساجد، و یا رفتن اهل شیراز به زیارت قبر سعدی در همان زمان که کمابیش پنجاه سال از وفات او می‎گذشت و خانقاهی که در کنار قبر او وجود داشت و سعدی خود آن را بنا کرده بود و باغ خانقاه که حوضچه‎هایی از سنگ مرمر داشت و آب نهر رکن‎آباد در آنها جاری بود و حکایت زایران این شاعر بزرگوار که از سفره‎خانه خانقاه غذا می‎خوردند و در آن حوضچه‎های مرمرین جامه می‎شستند در هیچ کتاب دیگری نیست.
کتاب ابن بطوطه از دو جهت بر سفرنامه‎های دیگر اسلامی برتری دارد: اول از جهت وسعت دامنه سفر که از طنجه مراکش شروع شده و به مصر و شامات و مکه و عراق و قسمت بزرگی از ایران و یمن و عمان و بلادروم و قسطنطنیه و دشت قبچاق و ماوراء‎النهر و افغانستان و سند و هند و جزایر جنوبی هندوستان و چین و اندلس و نیجریه و غیره بسط یافته است.
دوم از جهت صداقت او در بیان اوضاع و احوال ممالکی که دیده است و ثبت و ضبط و تصویر رسوم و آداب و عادات مللی که در این خط سیر طولانی زندگی می‎کرده‎اند.
ابتدای مسافرت ابن بطوطه در ۷۲۵ بود و او چون زادگاه خود را ترک گفت بیست و دو سال بیشتر نداشت و مسافری بود بی کس و گمنام؛ در ابتدای سفر حتی ابن بطوطه خود نیز تصور نمی‎کرد که پای وی به اقصی نقاط ممالک اسلامی و بسیاری از سرزمین های غیر مسلمان (مانند چین و بیزانس و غیره) خواهد رسید و خاطرات مسافرت او مجموعه زنده‎ترین تصاویر دنیای آن روز اسلام خواهد بود، چه مقصد ابن بطوطه در آغاز سفر زیارت خانه خدا و تربت پیغمبر بود و می‎خواست که پس از حصول مقصود به زاد و بوم خود باز گردد و بقیه عمر خویش را در جوار خانواده بسر برد. اما خیلی زود عاشق افقهای دور و نادیده شد و این شیفتگی حدود سی سال تا سال ۷۵۴ ادامه یافت. در طول سفر چند بار به مکه بازگشت تا با زیارت خانه خدا دلش را صاف و قوی کند و به سفرهایش ادامه دهد.
ادامه دارد

اشتراک گذاری مطلب
Share on FacebookEmail this to someoneShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn



One thought on “سفرنامه ابن بطوطه(قسمت دوم)

پاسخ دهید